Sam - Hang Tran

Nên dừng lại khi chưa muộn

In ams, my dears, news on February 4, 2010 at 11:16 pm


(Nhân đọc “Trường Amsterdam – Nguy cơ mất thương hiệu” trên SK&ĐS)

Sau một giai đoạn “nghe ngóng” dư luận, đến hôm nay, dường như số phận của trường trung học chuyên danh tiếng nhất Hà Nội có lẽ đã được quyết định: xóa sổ. Nhưng liệu đây có nên là quyết định cuối cùng?

Theo thông tin báo chí thì căn cứ của quyết định này là một cuộc “trưng cầu ý kiến” với hai phương án: hoặc giữ nguyên tên trường cũ thì sẽ phải ở lại địa điểm cũ và chịu nguy cơ bị “xé nát” cơ cấu vì một bộ phận sẽ chuyển sang cơ sở mới hoặc chấp nhận toàn bộ trường “chuyển nhà” và mất tên. Cái gọi là “trưng cầu ý kiến” đó cần phải được gọi tên phản ánh đúng bản chất của nó là một “tối hậu thư” đầy tính thô bạo hành chính bởi thực chất đó chỉ là một yêu cầu vô cùng đơn giản: sẽ là tốt nếu chịu “mất mình” còn nếu không… Bản chất thô bạo hành chính còn thể hiện ở việc dù có hỏi thì quyết định “xóa sổ” cuối cùng có vẻ như sẽ vẫn được đưa ra theo lựa chọn của “cấp trên” bất chấp việc “nhiều giáo viên muốn giữ nguyên tên trường cũ”, theo thông tin báo chí dẫn lại lời một vị quan chức Sở Giáo dục Hà Nội.

Trường Amsterdam – niềm tự hào của học sinh thủ đô đứng trước nguy cơ mất tên.

Xét về triết lí giáo dục, quyết định này phản ánh một lối tư duy thực sự “có vấn đề”: ưu tiên cho những mục tiêu ngắn hạn hơn chăm lo duy trì và bồi đắp những truyền thống lâu dài. Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long là một việc lớn. Tuy vậy, ta không thiếu những hoạt động và những công trình phục vụ dịp đại lễ này. Hơn nữa, xét về lâu dài, đại lễ cũng chỉ là công việc của một thời điểm. Ngược lại, có được một cơ sở đào tạo có uy tín không chỉ trong nước mà cả trên thế giới lại là một công việc của nhiều thế hệ. Đưa ra “tối hậu thư” hoặc sang cơ sở mới nhưng phải chịu đổi tên, hoặc ở lại, giữ tên thì sẽ bị “xé nát” cơ cấu, phải chăng trên bàn cân của các vị lãnh đạo giáo dục, việc duy trì một truyền thống bị đặt nhẹ hơn mục tiêu phục vụ cho một sự kiện chính trị, văn hóa? Và phải chăng vấn đề xây dựng một cơ sở đào tạo có chất lượng chỉ là xây dựng cơ sở vật chất khang trang và gom vào đó những giáo viên và học sinh giỏi? Ai dám chắc rằng sau khi bị mất tên, sau khi được đưa về cơ sở mới, và sau khi, rất có thể, cơ cấu nhân sự sẽ “phình to” thêm cho tương xứng với cơ sở mới, phần nòng cốt của Trường Hà Nội – Amsterdam cũ sẽ đủ sức duy trì được truyền thống đào tạo đã được hình thành qua hàng chục năm? Liệu có thể làm giáo dục có chất lượng khi chỉ dựa trên việc xây dựng “phần xác” cơ sở vật chất và buộc giáo dục phải phục vụ những mục tiêu ngoài giáo dục?

Ngoài ra còn phải nhìn vấn đề từ góc độ đạo lý. Chúng ta quá rõ rằng Trường Hà Nội – Amsterdam là một món quà đầy tinh thần nhân bản của nhân dân thủ đô Amsterdam tặng nhân dân Hà Nội trong những năm tháng khó khăn nhất của Việt Nam khi chiến tranh vừa kết thúc. Đó là một biểu tượng của tình nhân loại. Và cái tên trường là một dấu hiệu của sự tri ân trước nghĩa cử đó. Giờ đây, khi chúng ta đã có đủ khả năng tài chính để dành cả ngàn tỷ và “đất vàng” xây trường, theo cái lôgic thực dụng đến lạnh lùng “không dùng nữa thì bỏ”, liệu có nên chấm dứt sự tồn tại của hành vi tri ân? Phải chăng giờ đây những đạo lý Uống nước nhớ nguồn, Một miếng khi đói… đã chỉ còn là những khẩu hiệu vô hồn? Tất nhiên, sẽ không có một công hàm ngoại giao nào phản đối hành động này nhưng liệu nhân dân thế giới sẽ nghĩ gì về hành xử của một Thủ đô ngàn năm văn hiến?

Tất nhiên, sẽ có nhiều lí lẽ để biện minh cho việc “xóa sổ” một truyền thống đào tạo chất lượng cao. Thế nhưng, trước khi quyết định, liệu chúng ta có nên cân nhắc lại vấn đề từ góc độ triết lý giáo dục và cả từ góc độ đạo lí. Và vậy thì cuối cùng, có nên kỷ niệm 1000 năm Thủ đô văn hiến bằng một quyết định có vấn đề cả về tư duy quản lý lẫn đạo lý?

TS. Phạm Xuân Thạch(Trường ĐHKHXH&NV)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: